Nie ma pewności co do powstania Oxfordu, niektórzy historycy uważają, ze został założony przez Trojan inni ze, był miastem króla Mempriciousa. Najwcześniejsze dowody ludzkiej aktywności w okolicy Oxfordu pochodzą z 4000 lat p.n.e. Groty strzał i inne odkryte pozostałości i szczątki należały do ludzi żyjących w epoce neolitu. Inne archeologiczne odkrycia z Oxfordu to kurhany z epoki brązu, które sugerują stale osiedle ludzkie na tych terenach pomiędzy 2000 a 700 p.n.e.

Pierwsze wzmianki o Oxfordzie jako o mieście łączą się z założeniem klasztoru w 8 wieku. Miasto to swój rozwój zawdzięczało strategicznemu położeniu; na granicy dwóch królestw Mercia i Wessex oraz przy zbiegu rzeki Cherwell i Tamizy.

Oxford został ciężko zniszczony podczas inwazji Normanów w 1066. W okolicy 1071 roku Normanowie zbudowali Oxford Castle. Wkrótce miasto stało się ważnym centrum edukacji mnichów. Do 13 wieku było dobrze znane jako miasto akademickie, do którego przyjeżdżali studenci z całej Europy. W tym samym wieku zostały założone college Balliol i Merton.

Szybki rozwój uniwersytetu spowodował wzbogacenie i dobrobyt w Oxfordzie, jednak nie wszystkie zmiany miały pozytywne następstwa. Studenci otrzymali wiele przywilejów i spowodowało to napięcia pomiędzy nimi i miejscowa ludnością. Niektóre z nich przerodziły się w rozruchy, w  których zginęło wiele osób.